Waarschijnlijk zou Kohlbrugge zijn hoofd schudden wanneer hij het opschrift van dit artikel zou lezen en ons vragen of wij dan nog steeds over “het Oude Testament” spreken en (nog) niet van hem geleerd hebben dat het gaat over “het zogenaamde Oude Testament.” Met deze bedenking dienen wij dus wel rekening te houden.

Maar nu eerst iets over het gezin waarin Kohlbrugge werd geboren en opgroeide. Hermann Friedrich (Frits) Kohlbrugge werd geboren in Amsterdam in 1803. Zijn moeder, Neeltje Teerhuys, behoorde tot de vaderlandse kerk. Zij was afkomstig uit Edam. Zijn vader, Hermann Gerhard Kohlbrugge, was een Lutherse immigrant uit Westfalen. Hij werd geboren in Menslage. In de loop van de 17e en 18e eeuw zijn velen uit dat arme gebied op reis gegaan naar een van de Nederlandse provincies om daar een bestaan buiten de sfeer van de armoede op te bouwen. Dat deed ook Hermann Gerhard Kohlbrugge, die in 1776 werd geboren en tegen of in het jaar 1800 naar Nederland kwam, waar hij in 1801 in Edam met het meisje Teerhuys trouwde. Een ander voorbeeld van Westfalers die naar Nederland trokken is de familie Brenninkmeijer uit Mettingen, die nog in de 19e eeuw haar geluk beproefde in Nederland. De broers Clemens en August openden in 1861 een kledingzaak in Sneek en met haar miljarden vermogen is deze familie nu de rijkste familie van Nederland.
Vader Kohlbrugge behoorde niet tot de rijken in Amsterdam. Zijn zeepziederij gaf hem een zekere welstand, maar deze ging in de Franse tijd helemaal teloor. Hij stierf arm en liet zijn gezin in kommervolle omstandigheden achter. Maar hij was een godvrezend man en gaf met zijn vrouw en de kinderen op het gebied van het geloof een erfenis mee. Zijn zoon Frits vertelt dat zijn vader in Frits’ kinderjaren hem twee maal had gezegd: “Wanneer je de vijf boeken van Mozes verstaat, versta je de hele Schrift.”

Onwillekeurig vraag je je af van wie vader Kohlbrugge dat had geleerd. Thuis, in de kerk of op de catechisatie? Of in de Hervormde gemeente van Amsterdam, waar Frits in de Nieuwe kerk was gedoopt? Of in de Hersteld Lutherse gemeente, waartoe hij sinds 1809 toe behoorde?
Hoe dat ook mag zijn, het sloot helemaal aan bij het onderwijs dat Frits’ grootmoeder, Anna Teerhuys- van der Horst, aan haar kleinzoon had gegeven. Aan de hand van de blauwwitte tegels van Delft porselein in de grote schouw had zij aan haar kleinzoontje de bijbelse geschiedenissen verteld. Dit ‘onderwijs’ is hem zijn leven lang bijgebleven.

Geschriften over onderwerpen uit het Oude Testament
Eenmaal volwassen geworden, was Kohlbrugge een door en door bijbels theoloog, die voor het Oude Testament een bijzondere belangstelling toonde. Dat blijkt uit de vele preken die hij over Oudtestamentische teksten heeft gehouden en de talrijke toelichtingen die hij daarop heeft geschreven. In het bijzonder blijkt het uit enkele publicaties die in dit verband genoemd moeten worden.

1. In de eerste plaats is dat zijn proefschrift over Psalm 45,
2. zijn verhandeling over Mattheüs 1,
3. zijn “Waartoe het Oude Testament” en
4. de bijzondere reeks preken die hij hield over “De Tabernakel en zijne gereedschappen”.
Over drie van deze geschriften enkele korte opmerkingen, daarna over één ervan wat meer uitgebreid.

Voor het volledige artikel, klik hier.